iGender

Transhollandia - Kris van der Veen

Hoe te overleven wanneer je apart wordt gezet? Niet bij de jongens. Niet bij de meisjes. Ik leerde onlangs Willem kennen, die zich tegenwoordig voor de gymlessen op zijn school in een apart hokje moet omkleden. Hij heeft borsten, maar is helemaal geen meisje. 'In dat hokje voel ik me zo... het', zegt Willem.

Veel mensen zoals Willem worstelen met hun geaardheid of identiteit. Ze kunnen zich niet voorstellen hoe hun leven eruit zou zien wanneer ze voor hun eigen ik uit zouden komen. Ze kunnen zich soms geen toekomst voorstellen. Jongeren die worden gepest, geschopt of uitgescholden vanwege hun geaardheid of identiteit denken vier keer vaker aan zelfmoord. Iedereen die wel eens is gepest kan zich dat misschien voorstellen. Hoe pijnlijk woorden kunnen zijn. Hoe graag je het pesten zou willen stoppen. Hoe je soms verlangt naar gewoon of onzichtbaar zijn. Kunnen zijn wie je bent is geen vanzelfsprekendheid.

In mijn zoektocht naar de betekenis van het woord gender leerde ik dat het in het Engels geslacht betekent. Maar gender omvat veel meer dan alleen je sekse. Het verwijst bijvoorbeeld ook naar je psychologische en juridische status. Het gevoel man en/of vrouw te zijn wordt genderidentiteit genoemd. En dat is iets anders dan hoe je biologisch in elkaar zit. Je kunt met een piemel worden geboren en je op en top vrouw voelen. Gaat het dan over travestie, genderdysforie, transgenderisme of transseksualiteit? Dat zijn slechts hokjes, want wie je bent is voor iedereen anders. En niemand is in een hokje te stoppen.

Niet iedereen zal dit begrijpen. Sommigen misschien wel nooit. Toch is er een beweging gaande. Zo kunnen transgenders tegenwoordig meedoen aan een missverkiezing en is het vanzelfsprekend dat in het paspoort van Joan een 'v' bij haar geslacht staat.
Hoe zou het leven eruit zien wanneer we elkaar een spiegel voorhouden. Wanneer we elkaar bevragen in plaats van ver- oordelen. Als ik zelf in de spiegel kijk zie ik... dat ik een jongen ben en me een leven als meisje kan voorstellen. Misschien was ik vroeger dan niet gepest met mijn hoge stem en soms niet-mannelijke gedrag. In de spiegel zie ik ook dat er een leven is na de middelbare school, na jarenlang gepest te zijn. Iets van trots en blijdschap. Dat wens ik ook voor jou!


Kris van der Veen is voorzitter van Stichting LGBT Groningen

Ingrid van den Bosch over gender

"Het probleem is niet dat we te weinig van anderen weten, maar dat we te snel denken genoeg van anderen te weten." _ Kwame Appiah

Nog niet zo lang geleden wist ik net zo veel (of net zo weinig) van genderidentiteit als de meestere andere mensen. Je hebt mannen en vrouwen, hetero’s, homo’s en trans- seksuelen. O ja, en travestieten. Dat was het wel zo’n beetje. Zoiets als de basiskleuren rood, geel en blauw. Rood
en blauw maakt paars. Dat wist ik nog wel.
De gesprekken met de mensen in dit boekje waren voor mij een eyeopener. Ineens zag ik dat je met de basiskleuren rood, geel en blauw alle denkbare andere kleuren kunt maken

Soms knap ingewikkeld. Want als je als meisje geboren
bent, maar je voelt je een jongen, je laat je opereren om ook lichamelijk een jongen te zijn en je valt nog steeds op jongens: ben je dan homo of hetero?
Niet interessant. Waar het om gaat is dat iedereen zichzelf kan zijn, ongeacht zijn of haar kleur. Letterlijk en figuurlijk. De mensen die ik sprak durven buiten de lijntjes te kleuren.
Daarmee hebben ze ook mijn beeld kleurrijker gemaakt.


Ingrid van den Bosch is communicatieadviseur en heeft de geportretteerden op deze site geïnterviewd